Hoe Qigong kan helpen bij revalidatie

Het Hebei ziekenhuis voor revalidatie in Beidaihe, iets ten oosten van Beijing, is op meer één vlak een buitenbeentje. De ligging, op een steenworp afstand van de zee, met honderden eeuwenoude dennenbomen op het terrein, is zeker uniek. Maar het meest opmerkelijke is toch dat Qigong er de kern is van de therapeutische aanpak. De goede resultaten van die aanpak zijn een inspiratie voor veel zorgverleners en natuurlijk voor iedereen die kampt met de nood aan revalidatie.

Waar onze westerse benadering van revalidatie vooral functioneel en evidence-based is, benadrukt de Chinese aanpak al duizenden jaren het evenwicht tussen lichaam en geest. Herstel richt zich niet alleen op spieren of gewrichten, maar ook op de circulatie van Qi (energie). Dat betekent ook: werken aan ontspanning en aan emotioneel welbevinden.

Die eeuwenoude wijsheid en ervaring kristalliseerde zich in de jaren ’50 in het Qigong-ziekenhuis in Beidaihe.

Liu Gui Zhen

In 1948 bevond China zich in volle burgeroorlog. Dokter Liu Gui Zhen werd tijdens zijn legerdienst ernstig ziek. Volgens de meeste bronnen leed hij aan tuberculose. Hij keerde van het front naar huis terug, in de hoop er te kunnen genezen. Door de oorlog was er een algemene schaarste aan medicijnen, zodat hij eenmaal thuis aangekomen op sterven na dood was.

Zijn oom kwam hem bezoeken. Hij was de vijfde erfgenaam in de transmissielijn van Nei Yang Gong, een eeuwenoude methode gecreëerd door meester Hao Xiang Wu en sindsdien uitsluitend mondeling doorgegeven.

De oefeningen versterkten de weerstand van de jonge dokter. Zijn lichaam slaagde erin zichzelf te genezen. Hij was zo onder de indruk van zijn revalidatie dat hij zich volledig op de methode stortte en zo de zesde erfgenaam ervan werd.

Eenmaal genezen ging dokter Liu in 1949 terug aan het werk in een rusthuis. Hij paste er alle elementen van het Nei Yang Gong-systeem toe: statische houdingen, bewegingen, massages, zelfmassages en meditaties. Hij introduceerde voor het eerst de term Qigong om de methode een naam te geven, een naam die intussen over de hele wereld gekend is.

De goede resultaten die dokter Liu bereikte, vielen ook bij de Chinese overheid in de smaak. In 1954 kreeg dokter Liu de opdracht om een kliniek voor Qigong op te richten in de kuststad Beidaihe. In 1957 publiceerde hij een boek over de methode en tegen 1959 werd Nei Yang Gong al actief toegepast in meer dan 200 ziekenhuizen in China. Het ziekenhuis in Beidaihe wordt algemeen beschouwd als de wieg van de medische Qigong, of zoals ze het daar zelf graag zeggen: ‘de eerste Qigong-boom in het nieuwe China’.

Liu Ya Fei

Na de dood van Liu in 1983 nam zijn dochter Liu Ya Fei de fakkel over. Sindsdien leidt ze als zevende erfgename van de Nei Yang Gong-methode het ziekenhuis in Beidaihe. Technieken als Qigong, Tai Chi, acupunctuur, kruidengeneeskunde en massage worden er gecombineerd met moderne fysiotherapie.

Nei Yang Gong, de specifieke vorm van Qigong die in het ziekenhuis wordt gebruikt, legt vooral de nadruk op flexibiliteit en doorstroming van de wervelkolom Afgemeten torsies zorgen ervoor dat bloed en energie in alle gewrichten kunnen circuleren. Ook eigen aan de methode is een ademhalingstechniek met adempauzes. Het doel ervan is om de circulatie te bevorderen en het organisme te verstevigen.

Liu Ya Fei leert naar eigen zeggen nog elke dag bij. Zo ontwikkelde ze met haar team een methode voor cervicale klachten, waarvan de effecten intussen al uitgebreid werden onderzocht. Ook mensen met hartklachten, chronische hoofdpijn en zelfs lage rugpijn hebben baat bij deze nieuwe methode. Ook als revalidatietechniek na een beroerte heeft Qigong zijn nut bewezen, zoals blijkt uit dit uitgebreid onderzoek.

Liu Ya Fei is er vooral trots op dat dit allemaal gebeurt zonder medicijnen en dus zonder bijwerkingen.

Zelfredzaam

Een van de sterkste effecten van de Chinese benadering van revalidatie is dat patiënten worden gestimuleerd om zelfredzaam te worden. Door het leren van Qigong kunnen patiënten zelf hun lichaam sterk houden en terugval vermijden. Liu Ya Fei zegt hierover: “Eens je het een beetje onder de knie hebt, kan je altijd en overal Qigong doen. In die zin worden mensen hun eigen arts”.

Verder is het wellicht voor niemand vreemd dat emotioneel welbevinden een essentieel onderdeel is van de benadering van revalidatie. Liefde, vrolijkheid en positieve aandacht worden in Beidaihe sterk gestimuleerd. Ze worden beschouwd als erg krachtige geneesmiddelen.