Hoe Tai Chi je flexibiliteit vergroot

De meeste mensen zijn het erover eens dat Tai Chi mooi is om naar te kijken. De traagheid, de aandacht, de bezieling, maar zeker ook de flexibiliteit van deze bewegingskunst geven het geheel een soort magische glans. Die flexibiliteit is niet alleen mooi, maar ook interessant. We leiden immers allemaal een relatief zittend leven, waardoor onze spieren de neiging hebben om te verstrammen en te verkorten. Dat kan leiden tot stijfheid, bewegingsbeperking en zelfs pijn. Het regelmatig beoefenen van Tai Chi kan in korte tijd je flexibiliteit behoorlijk opkrikken.

Een van de meest geciteerde werken in Tai Chi-middens is de taoïstische canon Dao De Jing.
In hoofdstuk 76 staat:

‘De mens, bij zijn geboorte, is soepel en teer.
Bij zijn dood is hij hard en stijf.

Planten en bomen, zolang ze leven, zijn zacht en fragiel.
Maar als ze dood zijn worden ze dor en uitgedroogd.

Waarlijk, wat hard en onbuigzaam is leidt ons naar de dood.
Zachtheid en flexibiliteit zijn vrienden van het leven.

Een sterk leger wordt verslagen.
Hout dat niet kan buigen moet breken.

Hard en groot delven het onderspit.
Zachtheid en flexibiliteit zullen overwinnen.’

(Vertaling: Kristofer Schipper)

Gewrichten

Alle experts zijn het er intussen over eens dat bewegen goed is voor de gewrichten. Door regelmatig te bewegen behoud je de flexibiliteit van het gewrichtskapsel. De synoviale vloeistof (het ‘smeermiddel’ van gewrichten) wordt beter verspreid. Dat vermindert stijfheid, vooral in de ochtend of na lang zitten. Dankzij de zachte, trage en aandachtige bewegingen van Tai Chi kan je bewegen zonder pijn, wat voor veel mensen heel motiverend is om terug meer te gaan bewegen.

Strekken

Bij Tai Chi neem je zo veel mogelijk ruimte in. Die open bewegingen rekken je spieren en gewrichten telkens een stukje verder zonder dat je ze forceert. Dat noemt men dynamisch stretchen. Dit is vaak veiliger en effectiever om je flexibiliteit te oefenen dan alleen maar passief rekken.

Ontspanning

Ontspannen is de kern van Tai Chi. Je leert voelen waar je spanning zit, hoe ze aanvoelt. Je leert aanvaarden wat er op dit moment is, en je leert technieken om los te laten, om te ontspannen.

Een rustige, diepe ademhaling helpt hier enorm bij. Ze activeert het parasympathische zenuwstelsel, zeg maar de rustmodus van je lichaam en geest. Hierdoor kunnen spieren in de diepte ontspannen en verlengen.

Continue beweging

Tai Chi is als een rivier die nooit stopt. Het water stroomt continu, net als de stroom van Qi in het lichaam nooit tot stilstand komt. Die continue beweging verbetert de bloedcirculatie. Meer bloed naar spieren en gewrichten betekent een betere aanvoer van zuurstof en voedingsstoffen, een sneller herstel en minder stijfheid na inspanning.

Fascia

In de klassieke Tai Chi-teksten staat: ‘Wanneer een deel beweegt, beweegt het geheel’. Alles is met elkaar verbonden. Als je in Tai Chi je hand beweegt, beweegt je voet mee. En omgekeerd. Dat komt door het interne netwerk van fascia (bindweefsel) dat alle organen en structuren in het lichaam met elkaar verbindt. Tai Chi besteedt veel aandacht aan het leren ervaren van die interne beweging van de fascia. Door de verbonden bewegingen blijft dat netwerk van vliezen rond spieren en organen soepel en veerkrachtig, wat je algehele flexibiliteit bevordert.