Waarom de core houdt van ontspanning

Tai Chi en Qigong worden wel eens Chinese fitness genoemd, maar dat klopt niet helemaal. Bij fitness denk je al gauw aan sixpacks en loopbanden, aan spieropbouw en conditietraining. In de oosterse bewegingskunsten Tai Chi en Qigong gaat het opbouwen van kracht en conditie steeds gepaard met ontspanning. De derde van de tien richtlijnen van de bekende Tai Chi leraar Yang Chengfu spreekt over het belang van de core (yāo 腰), maar nodigt opmerkelijk genoeg vooral uit om die hele zone te ontspannen.

Core

Er is nogal wat verwarring over de juiste vertaling van yāo 腰. Zoals je hier kan lezen, wordt het vaak vertaald door ‘het middel’, maar eigenlijk is het de hele regio van buik, heupen, liezen enz. Een betere en actuelere vertaling van yāo is dus waarschijnlijk de ‘core’ of de ‘kernspieren’.
Intussen weten we al een tijdje dat een goed ontwikkelde core een waslijst aan voordelen heeft: je rug blijft gezond, je stabiliteit en evenwicht gaan erop vooruit, je lichaamshouding verbetert, je kan allerlei dagelijkse handelingen makkelijker uitvoeren, maar ook op sportief vlak presteer je beter, welke sport je ook beoefent.

Sinds het begin van het millennium werd door de medische wereld dan ook veel aandacht besteed aan het versterken van de core. Intussen komt men een beetje terug van een al te grote nadruk op het louter versterken en controleren van die core en gaat de aandacht meer naar adaptieve stabiliteit. Dat betekent dat je bij elke beweging die je maakt de core precies genoeg, precies op tijd en zo lang als nodig stabiliseert, en daarna weer loslaat.

En dat komt heel dicht in de buurt van sōng yāo 松腰, de derde richtlijn van Yang Chengfu.

Song Yao

Sōng yāo 松腰 betekent gewoon ‘de yāo ontspannen’. Niet slap als een vaatdoek, maar een actieve ontspanning, als een kat die heel ontspannen en alert door de tuin loopt.

In Tai Chi komt de kracht vanuit de voeten en de benen. Ze wordt gedirigeerd door de yāo, en komt tot expressie in de armen en handen. De core is dus de piloot, de bevelhebber, de sturende instantie. En wie heeft er nu vertrouwen in een gestresste piloot of een overspannen bevelhebber? Hoe intelligenter, gevoeliger en responsiever de core, hoe meer je bewegingen geïntegreerd zijn en hoe meer je beweegt als één geheel.

En dat is de essentie van sōng yāo: het loslaten van onnodige spanning in de core, zodat stabiliteit, kracht en timing vanzelf ontstaan. Met een ontspannen core weet je wijze lichaam heel goed wat nodig is om juist te bewegen. Het heeft immers millennia de tijd gehad om dat te leren.

Het is niet verwonderlijk dat Yang Chengfu de ontspanning van de core zo benadrukt. Tai Chi is immers van origine een krijgskunst. Een ontspannen yāo is als een soort kogelgewricht dat soepel kan draaien, zinken en oprijzen om heel accuraat in te spelen op allerlei krachten van buitenaf.

Oefening

Sta recht met je voeten op schouderbreedte. Ontspan je heupen en je rug, alsof je gaat zitten op een vensterbank. Waarschijnlijk zal je bekken lichtjes naar voren kantelen. Hierdoor wordt je onderrug ‘voller’, alsof je zit in een kuipstoeltje. Door zo te staan open je mingmen, een zone op de rug ter hoogte van de navel.

Deze houding bevordert de doorstroming van bloed en Qi, waardoor de organen -en dan vooral de nieren- maximaal gevoed worden. Door een tijdje zo te staan kan het zijn dat je buik en rug lekker warm worden, dat je geest tot rust komt, je aandacht vergroot en je een gevoel van zwaarte, stabiliteit en diepe innerlijke rust ervaart. Het voelt als een goede basis voor meditatie in beweging.