In deze tijden van drukte, chaos en grote complexiteit voelen veel mensen meer dan ooit de behoefte aan verbondenheid: met de mensen om zich heen, met de natuur of met iets onuitspreekbaars dat groter is dan zichzelf. De zevende richtlijn van Yang Chengfu wijst ons erop dat verbondenheid heel tastbaar en altijd binnen handbereik is. Dit is van alle Tai Chi-richtlijnen misschien wel de meest poëtische en tegelijkertijd de meest diepgaande.

Tai Chi en Qigong zijn zoals een laboratorium. Je kan bepaalde vaardigheden oefenen in gecontroleerde omstandigheden, om je er steeds dieper van te laten doordringen, om ze eigen te maken en toe te passen in je dagelijks leven.

Boven en Onder

De zevende richtlijn van de oude meester Yang Chengfu 上下相随 shàng xià xiāng suí is zo’n vaardigheid.
Letterlijk betekent het: ‘Boven en onder volgen elkaar’.

Boven en onder kan je erg ruim interpreteren. Allereerst gaat het om je boven-en onderlichaam. Daarnaast wijst boven en onder ook op de verbondenheid van yang (boven) en yin (onder), wat het tot een universeel principe maakt.

Door deze richtlijn in het Tai Chi-laboratorium te gaan oefenen, gaat heel je lichaam samenwerken als een harmonieus organisme, zoals een rietstengel in de wind: wanneer de top buigt, beweegt de wortel mee, onzichtbaar maar essentieel. Wanneer de wortel verandert van structuur, verandert heel de stengel, meegaand en vol vertrouwen.

Rivier

Een ander beeld om dat te verduidelijken is het beeld van een machtige, heldere rivier: het wateroppervlak, met zijn kalme golven, rimpelingen en reflecties, is het bovenlichaam – zichtbaar, expressief, verbonden met de wereld. De rivierbedding, met haar diepe, onzichtbare lagen en stabiele kracht, is het onderlichaam – de wortels, de fundering.

Bij een gezonde rivier is er een grote verbondenheid tussen beide: het water volgt de contouren van de bedding en de bedding wordt gevormd door de stroom.

Er is geen weerstand, alleen een perfecte, stilzwijgende samenwerking.

De bedding (yin) geeft de rivier (yang) richting en stabiliteit.
Omgekeerd geeft de rivier aan de bedding beweging, vorm en expressie.

In shàng xià xiāng suí is dit principe zichtbaar in elke beweging. Wanneer de handen (yang) dalen, beïnvloeden zij de benen en voeten (yin). Wanneer de voeten (yin) wortelen, beïnvloeden zij de ontspanning in schouders en armen (yang).

Verbondenheid

Het gaat hier dus niet enkel om coördinatie, maar om een diepere verbondenheid. Als de hand beweegt zonder dat de voet “weet” wat er gebeurt, ontstaat er fragmentatie. Maar wanneer de voet op de grond drukt, de kracht door de benen stijgt en via het bekken en de romp naar de armen vloeit, dan ontstaat er een continue stroom — een golf die nergens breekt.

Als je je arm opheft met alleen spierkracht, wordt hij hard en beperk je de stroom. De arm voelt zwaar en gespannen.

Wanneer je je arm opheft vanuit de verbondenheid van de zevende richtlijn, ontstaat er eerst een gevoel van “loslaten” in de schouder. Dat loslaten is een leegte, een ruimte. In die ruimte kan de arm vervolgens moeiteloos rijzen. Je intentie vormt dus als het ware de schouderstructuur door je schouders te ontspannen en te openen.

Oefening

  • Ga staan met je voeten op schouderbreedte. Zorg dat je knieën niet op slot zijn en dat je heupen ontspannen zijn.
    Voel het contact van je voetzolen met de grond. Stel je voor dat je wortels hebt die diep de aarde ingaan.

  • Duw zachtjes met de voeten in de grond en laat deze kracht opstijgen via de benen naar het bekken.
    Laat de zachte stroom door de wervelkolom omhoog rollen, alsof er een golf door heel je lichaam gaat.

  • Dan pas bewegen de armen langzaam opwaarts, tot op schouderhoogte — niet uit zichzelf, maar als gevolg van de golf van onderaf.
    De rivier (je armen) is volgzaam aan de diepe onderstroom van de bedding.

  • Wanneer je uitademt laat je het gewicht van de armen via de ellebogen zakken en “vallen” in het middel. Het middel vangt dit op en geeft het door aan de benen. Je voetzolen gaan zich steviger wortelen.
    De bedding (de benen, de worteling) heeft nu de rivier (de dalende beweging) opgevangen.

  • In deze prachtige wisselwerking is er geen moment waarop de bedding niet door de rivier wordt gevormd, en geen moment waarop de rivier niet door de bedding wordt geleid. Het zijn twee aspecten van één prachtig proces.

Deel hieronder je tips, ervaringen en aanbevelingen met anderen. Dat helpt iedereen.

[/vc_column]
Showing 8 comments
  • Michaël Vermeiren
    Beantwoorden

    Dank om dit te delen Kris. Je artikels zijn altijd stuk voor stuk een fijne ontdekking. Ik blijf nieuwsgierig, steeds opnieuw.

    Met de vijf ritmes (expressieve dansvorm) heb ik ook leren bewegen zoals hierboven omschreven: de beweging van je voeten bepaalt hoe je onderlichaam gaat bewegen en zo ook hoe het bovenlichaam hierin meevloeit als in een moeiteloze flow! Als je het via spierkracht doet, wordt je daar moe van, maar als je het met een moeiteloze flow doet, krijg je er net meer energie van, niet enkel fysiek, maar ook mentaal!
    Je neemt energie op uit de aarde en geeft overtollige spanningen af aan de aarde, het loslaten… wat weer meer ruimte geeft en vrijheid, echt heerlijk om te ervaren! Je kan “praten” via de bewegingen van je lichaam…je laat dus je lichaam zeggen wat het je wil vertellen, spontaan, vanuit je bekken, vanuit je hart (buikgevoel, intuïtie)…
    Als je dit doet, schrik er dan niet van dat je hierdoor ontroerd raakt…althans, dat is mij reeds meermaals overkomen. Vorige week nog met de 5 ritmes had ik vochtige ogen…Is er niet dat gezegde: <>?

    • Kris Van Cappellen
      Beantwoorden

      Dank dat je even de tijd nam om dit te delen, Michael!

      • Michaël
        Beantwoorden

        Oops, er ontbreekt gek genoeg het laatste stukje…ik had ook nog geschreven: Is er niet dat gezegde: Tot tranen toe “bewogen” (zijn). 😉 Heel toepasselijk!

  • Anoniem
    Beantwoorden

    Dit is waarom ik zo hou van de Shi Ba Shi-vorm; de diepe eenvoud van de basis bewegingen en de immense warme stroming als geschenk – een hele dag lang. Ontdekt tijdens de eerste digitale qigonglessen met beelden van op het strand, weet je nog wel? 🥰

    • Kris Van Cappellen
      Beantwoorden

      Goh, ja, al zo lange tijd! Inderdaad, eenvoud maakt het allemaal zo makkelijk, en minstens even diepgaand. Dankjewel voor de reactie!

      • Anoniemanoniem
        Beantwoorden

        Dankjewel aan u, om ons dat te leren kennen !

  • Myriam
    Beantwoorden

    dank voor deze mooi uitgedrukte duidelijke uitleg 🌻

Leave a Comment