Hoe je je ellebogen gebruikt om je vrijer te voelen

Het mooie van de Tai Chi richtlijnen van Yang Chengfu is dat ze heel breed toepasbaar zijn. De vijfde richtlijn, over schouders en ellebogen, verbetert je houding, ontspanning en doorstroming. Hij stelt je lichaam heel precies af, als een antenne, zodat het optimaal kan functioneren. De inzichten die je krijgt door deze richtlijn continu toe te passen komen van pas in al je dagelijkse bezigheden.

De richtlijn chén jiān zhuì zhǒu 沉肩坠肘 betekent letterlijk ‘Zinken schouders, vallen ellebogen’. Op het eerste zicht niet zo moeilijk, maar als je de subtiliteiten ervan wat tracht te doorgronden, dan is het best uitdagend, en tegelijkertijd erg deugddoend.

Dat schouders best wat aandacht waard zijn, zeker als het gaat om omgaan met spanning en stress, weten we allemaal. (Als je wil weten waarom je schouders vaak gespannen zijn, lees dan zeker ook dit artikel.)
Minder gekend is het belang van de ellebogen. Nochtans zijn ze vaak de sleutel om je schouders meer rust en ontspanning te geven.

Schouders

‘Zinken schouders’ betekent niet dat je je schouders naar beneden trekt, ook niet dat je ze laat hangen alsof je armen twee stukken dood vlees zijn. Het is eerder het creëren van een gevoel van openheid, een soort levendige tinteling.
Beeld je in dat je armen twee grote takken zijn. Op je schouders ligt een laag sneeuw. De zon schijnt hoog in de hemel en doet de sneeuw smelten. Hij glijdt langzaam naar beneden, over je schouders, over je ellebogen, langs je vingers naar beneden.

Misschien ervaar je op die manier wat meer ontspanning in de schouders. Chén jiān zhuì zhǒu is een directe oefening in song. Wanneer schouders en ellebogen zakken, kan de adem dalen, het zwaartepunt stabiliseren en ontstaat er een gevoel van innerlijke stilte. Het lichaam wordt een instrument dat niet door spanning wordt bespeeld, maar door aandacht.

Wellicht ervaar je ook wat meer ruimte in je nek en borstkas, of voel je dat je armen wat meer verbonden zijn met de rest van je lichaam. Die verbondenheid is de kern van Tai Chi.
De kracht in je armen wordt niet louter door de armspieren gegenereerd, maar vindt zijn oorsprong in de verbondenheid met je centrum (core).

Ellebogen

Je ellebogen zijn een ontzettend handig hulpmiddel om je schouders nog meer te ontspannen. Probeer eens om je ellebogen te laten ‘vallen’. Je schouders gaan onmiddellijk mee zinken en ontspannen.
En dat is exact wat chén jiān zhuì zhǒu betekent: In de oudst bekende schrijfwijze van de Chinese karakters, beeldde het karakter 坠 (zhui) een persoon uit die van een heuvel of klif viel. In latere schrijfwijzen werd onderaan een component toegevoegd die de aarde 土 voorstelt. Het werd dus niet alleen vallen, maar ‘neervallen op de grond’.

Door de eeuwen heen kreeg 坠 ook de betekenis van ‘neerhangen, omlaag hangen (als een gewicht)’. Zo is een oorhanger een 耳坠, ěr zhuì en een kwastje dat aan een Chinese waaier hangt een 扇坠, shàn zhuì. Het is deze betekenis van ‘losjes naar beneden bungelen’ die de sleutel aanreikt om je ellebogen op de juiste manier te gebruiken.

De schouders zijn als wolken, de ellebogen als regen die zacht naar beneden valt. Alles beweegt neerwaarts, niet als kracht, maar als overgave aan de zwaartekracht. En precies daarin schuilt de echte kracht.

Zoals alle Tai Chi-bewegingen heeft het zinken van de ellebogen ook een martiaal nut. Door de ellebogen te laten ‘vallen’ bescherm je steeds de kwetsbare flanken en oksels.

Oksels

Een mooie klassieke Tai Chi-uitspraak is ‘De oksel moet leeg zijn, zodat de arm kan leven’. Dat komt omdat gesloten en gespannen oksels de meridianen in de armen afsluiten, zeker de hartmeridiaan die zijn oorsprong vindt onder de oksel.
Stel je voor dat er eitjes onder je oksels zitten. Die mogen niet kapot, maar ze mogen ook niet vallen. Dat subtiele evenwicht zorgt voor meer ruimte, openheid en ontspanning in heel de schoudergordel. Bovendien verbetert het je ademhaling.

De uitdaging van chén jiān zhuì zhǒu is om schouders, ellebogen en oksels gezamenlijk te openen en ontspannen, in een continue, alerte structuur.