Het belang van de eenheid van borst en rug

Wie Tai Chi of Qigong leert, krijgt een vloed aan poëtische beschrijvingen over zich heen: beweeg als een grote rivier, smelt als ijs in de zon, sta als een rots, enz. De tweede van de tien richtlijnen van de bekende Tai Chi leraar Yang Chengfu klinkt veel minder poëtisch, maar heeft wel belangrijke consequenties voor je ademhaling, het ruimtegevoel in borst en rug en dus op je dagelijks welbevinden.

Wie heeft niet als kind de dubieuze, haast militaire instructie ‘borst vooruit’ te horen gekregen? Jammer, want die trotse, parate houding creëert onmiddellijk spanning in de borstkas, maakt een holle rug en verhindert een natuurlijke, ontspannen buikademhaling.
De tweede richtlijn van Yang Chengfu streeft niet naar trots of naar netjes in het gelid lopen, maar eerder naar het tegendeel: ontspanning, stabiliteit, structuur en doorstroming van bloed en Qi.

Hán xiōng bá bèi

Letterlijk betekent hán xiōng bá bèi 含胸拔背 ‘de borst intrekken en de rug uitrekken’. Dat lijken twee aparte richtlijnen, maar het gaat om één geïntegreerd, dynamisch gevoel dat niet alleen de schouders ontspant, maar ook je innerlijke structuur en de vlotte doorstroming van Qi bevordert.

Probeer het gerust terwijl je dit leest: laat je armen naast je lichaam hangen en stel je voor dat je een mooie, delicate vogel tegen je borst houdt. Je wil hem niet platdrukken, maar het is ook niet de bedoeling dat hij wegvliegt. Je creëert eigenlijk een zacht gevoel van ontspanning in het borstbeen en de spieren van de borstkas. Het is een beschermend, zacht verzamelen, zonder al te veel moeite.

Borst

Als je hierbij niet onmiddellijk iets gewaarwordt, probeer dan eens gewoon je sleutelbeenderen zachtjes te laten zinken. Hierdoor zal het borstbeen vanzelf verzachten. Adem uit, alsof je een diepe, tevreden zucht van verlichting slaakt.
Je schouders hangen nu op een natuurlijke manier iets naar voren en naar beneden. Waarschijnlijk komt er ook wat meer ruimte tussen je schouderbladen.

Rug

Waar hán xiōng (de borst intrekken) voor ontspanning aan de voorkant zorgt, creëert bá bèi (de rug uitrekken) een levendige, uitgerekte structuur aan de achterkant. “拔 (bá)” betekent letterlijk een plant uit de grond trekken. Je rug wordt dus heel zachtjes ‘uit de grond getrokken’. Dat geeft een gevoel van lichtheid, alsof je zachtjes opgetild wordt.

Het is alsof de puntjes van je schouderbladen in zachte, natte klei rusten en licht naar beneden en naar elkaar toe glijden. De hele schoudergordel voelt als een gewelf, volledig en stevig.

Eenheid

‘De borst intrekken’ en ‘De rug uitzetten’ vormen één geheel. Het zinken (yin) van de borst maakt het rekken (yang) van de rug mogelijk. Dit harmonisch samengaan creëert een interne ruimte die van vitaal belang is voor een diepe, ontspannen buikademhaling. De borstkas blijft passief en zacht, terwijl het middenrif vrij kan bewegen en de onderbuik natuurlijk kan uitzetten en intrekken.

Schouders

Deze bewuste houding vermindert spanning in de borst, maar zeker ook in de schouders. Dat is heel fijn, want zoals je hier kan lezen zijn de schouders vaak het epicentrum van chronische spanning. Ze krullen naar voren bij vermoeidheid, trekken omhoog bij stress en blokkeren bij krachtinspanning.

Als je je borst intrekt en je rug uitrekt, komen je schouders los van de oren en hangen ze ontspannen naar voren en naar beneden. Visualiseer dat er zware, warme druppels aan de puntjes van je schouders hangen die ze zachtjes naar de grond trekken.

‘De borst intrekken en de rug uitzetten’ is overigens niet voor niks de tweede van de tien richtlijnen van Yang Chengfu. De eerste, ‘de kruin optillen met een ontspannen geest‘ strekt de nekwervels, waardoor je eigenlijk al begonnen bent met het uitrekken van de rug.

Zo sta (of zit) je als een dennenboom. De takken (armen) hangen zwaar en ontspannen naar beneden (hán xiōng), maar de stam (wervelkolom) is recht en sterk. Hij strekt zich opwaarts uit naar de hemel (bá bèi). De boom is diep geworteld en reikt tegelijk hoog naar het licht, naar de hemel.