TEKSTEN

Het internet bulkt van interessante teksten, artikels en blogs over Tai Chi.

Hier vind je een aantal teksten die je als student ontvangt bij inschrijving.

Enkele basisbegrippen

jing

Vrij vertaald betekent Jing ‘mentale rust’. Denk aan een rustige geest, aan innerlijke rust. Beeld je in dat je op een rustige, mooie plek bent. Niets moet. Alles is aangenaam. Je wordt rustig en stil vanbinnen, zodat je je ten volle kan concentreren op de Tai Chi-bewegingen die je lichaam uitvoert.
Omgekeerd, als je je Tai Chi-vorm juist uitvoert, zal die bijdragen tot je mentale rust.

Laat jezelf toe dat er gedachten door je hoofd spoken. Ze interfereren niet met de basistoestand van jouw geest, die ‘jing’ is van nature. Jing bevordert de ontspanning en is een heel aangenaam en belangrijk onderdeel van je Tai Chi-praktijk.

song

Song wordt vaak vertaald als ontspanning maar het is veel meer dan dat. Het betekent open, los, ruim, uitgestrekt.

Beeld je in dat je gewrichten zacht opengetrokken worden. Er komt meer ruimte in je gewrichten, meer losheid en ontspanning. Soms is dat uitrekken van de gewrichten niet fysiek waarneembaar. Gebruik dan je verbeelding.
Song is als een kat: volledig ontspannen, maar wel heel alert en klaar om op elk moment te reageren.

Song bevordert de stroom van Qi (ademenergie) doorheen het lichaam. Het verhoogt je energie en bevordert de flexibiliteit van de pezen, ligamenten en spieren.

chen

Chen betekent zinken. Het betekent je adem gebruiken om bewust je energie naar de dantian te laten zinken. (De dantian is een energetische opsagplaats iets achter en onder de navel).
Als je geest rustig is (jing) en je lichaam ontspannen (song), dan zinkt je energei met elke uitademing op een natuurlijke wijze naar de dantian.
Omgekeerd, bewust uitademen en ‘zinken’ maakt je lichaam en geest meer rustig en ontspannen.

Richt je aandacht op je lichaam. Observeer je ademhaling. Tracht niets te veranderen. kijk gewoon op welke plek je op dit moment ademt.
Leg dan 1 hand net boven je navel en 1 hand net eronder. Als je inademt, voel dan hoe je longen zich vullen met lucht. Voel hoe de lucht diep in je lichaam stroomt en je buik doet uitzetten als een ballon. Als je uitademt, trek dan zachtjes je buik samen zodat de lucht uit de ballon geperst wordt. Tracht ervoor te zorgen dat je bovenste hand zo weinig mogelijk beweegt. Als je vertrouwd bent met deze oefening, kan je je handen loslaten en bv. de Tai Chi-beweging ‘Openen en Sluiten’ gebruiken.

Als je wat voeling krijgt met deze oefening, kan je het ‘zinken’ intenser maken door heel zachtjes (bijna enkel met je verbeelding) je bekkenbodemspieren aan te spannen bij elke inademing. Je trekt het perineum lichtjes in de richting van de navel. Ontspan bij uitademing. Als het je vermoeit of spanning geeft, ga dan gewoon weer normaal doen 🙂

Misschien merk je dat je buik warm, levendig en vol aanvoelt. Dat is de energie die zinkt in de dantian. Maak je niet ongerust als je dit niet voelt. Het is normaal. Blijf oefenen om je gevoeligheid te ontwikkelen.

huo

Huo betekent levendig, vloeiend, flexibel, zowel in de betekenis van (lichamelijke) lenigheid als van het (geestelijk) vermogen tot aanpassen.
Die levendige losheid krijg je door regelmatige oefening, een goede lichaamshouding, losse (song) gewrichten en een stevige innerlijke kracht. Huo ontwikkel je door het correct verplaatsen van je gewicht en de juiste controle over de bewegingen uit te oefenen. Het gaat erom dat je in elke situatie kan reageren, onafhankelijk van je houding.

Het is belangrijk dat je het verschil voelt tussen een ‘vol’ been en een ‘leeg’ been. Het volle been is waar je gewicht op rust. Het lege been is het andere.
Als je voorwaarts wil stappen met je rechtervoet, moet je eerst je gewicht helemaal verplaatsen op je linkerbeen. Hef dan je rechterbeen op en zet eerst de hiel vooruit, alsof je nog even wil voelen of het water van de rivier niet te koud is alvorens je je hele voet erin gaat zetten. Pas dan zet je je hele voet op de grond en verplaats je je gewicht naar voren. Door op deze manier te bewegen, zal je beweging licht en soepel zijn. als je vooruit wil bewegen en er is nog gewicht op je achterste been, dan lijkt je beweging stroef en onhandig.

‘Huo’ bewegen versterkt je benen en verbetert je coordinatie. Dat is vooral belangrijk voor oudere mensen omdat het vallen voorkomt. Tai Chi wordt in vele landen erkend als een adequaat middel voor valpreventie.
Beeld je in dat je tapdans-schoenen aanhebt en dat je Tai Chi doet op een houten vloer. Je moet proberen om zo weinig mogelijk geluid te maken.
Het zal je helpen om huo te bewegen.

Enkele Oefentips

Onderzoek wijst uit dat het heilzaam effect van Tai Chi voor Reuma en Artrose goed voelbaar wordt na gemiddeld drie maanden, tenminste als je regelmatig oefent.
Oefenen is niet voor iedereen even gemakkelijk. Het vergt tijd, een goede plek en vooral wat zelfdiscipline.
Onderstaande tips kunnen je helpen om uit te maken wanneer en waar je oefent, hoe vaak en -voor mensen met reuma en artrose- hoe je gewrichtsproblemen kan vermijden.

  1. Zet jezelf de eerste keren ‘in gang’. Na een paar dagen gaat dit veel makkelijker en na nog een paar dagen wil je niet meer zonder.
  2. Je kan oefenen op elk uur van de dag. Traditioneel wordt ’s ochtends geoefend, zodat je het effect de hele dag kan meedragen. Als je ’s avonds oefent, kan het zijn dat je achteraf geen zin hebt om te gaan slapen. het is mogelijk dat je slaap zich door het oefenen verdiept.
  3. Oefen steeds op hetzelfde uur, zodat oefenen deel gaat uitmaken van je dagelijkse routine.
  4. Oefenen op dezelfde plek is ook interessant. Na een tijdje gaat de plek zichzelf ‘opladen’ en jou uitnodigen om te oefenen.
  5. Vermijd plekken die te warm, te koud of tochtig zijn
  6. Vermijd ook al te gladde of te ruwe vloeren. Als je buiten oefent, is gras minder geschikt dan bv. gravel of steen.
  7. Draag losse kledij en schoeisel waar je je makkelijk in voelt.
  8. Oefen niet als je je erg emotioneel voelt. Oefen ook niet als je dronken bent.
  9. Begin met opwarmingsoefeningen en eindig met een paar afkoelingsoefeningen. Ze voorkomen pijn en stijfheid achteraf
  10. Oefen zo lang als je voelt dat goed is voor je. Luister naar je lichaam. Als je moe wordt, pijn hebt of je concentratie verliest, stop er dan mee.
  11. Bouw je oefenperiodes langzaam op. tot je aan10-20 minuten per dag bent. Oefen niet langer dan je aan een stevig tempo zou kunnen wandelen.
  12. Samen met anderen oefenen kan heel motiverend zijn.
  13. Als je last hebt van pijn in de borst, ademhalingsproblemen of duizeligheid, of als je extra last krijgt van je gewrichten, raadpleeg dan je arts.
  14. Beweeg steeds met je volle aandacht en met voorzichtigheid, als een oude man die een koude rivier oversteekt.
  15. Praat met je leraar over bewegingen die moeilijk of ongemakkelijk aanvoelen.
  16. Doe alle bewegingen traag, vloeiend en gelijkmatig. Hoe meer je vertrouwd raakt met de Tai Chi-vorm, hoe meer je de flow zal aanvoelen en hoe meer je bewegingen er gracieus gaan uitzien.
  17. Als het buigen door de knieën vermoeiend is of pijnlijk, strek dan je benen. Na een tijdje zullen je spieren steviger worden, waardoor je langer in de gebogen houding kan blijven staan.
  18. Adem traag, natuurlijk en ontspannen. Als je de vorm wat onder de knie hebt, kan je de ademhaling coordineren met de bewegingen. Als dat geforceerd aanvoelt, laat het dan los en let dan even niet op je adem.
  19. Doe de oefeningen met zo weinig mogelijk inspanning. Die houding zal je helpen om je innerlijke energie te versterken en om te ontspannen.
  20. Soms is het goed om eens een tijdje niet te oefenen. Gun het jezelf. Vergeet echter niet dat je er achteraf terug zal moeten ‘inkomen’.
Enkele quotes uit de Tai Chi Klassieken
  • Wees onbeweeglijk als een berg en beweeg als een grote rivier.
  • Sta als een weegschaal die perfect in balans is en beweeg als een ronddraaiend wiel.
  • Beweeg als een kat.
  • De vorm lijkt op een valk die op het punt staat een konijn te grijpen en de shen is als een kat die op het punt staat een rat te vangen.
  • Wanneer je beweegt is er geen enkel plekje dat niet beweegt. Wanneer je stilstaat, is er geen plekje dat niet stilstaat.
  • Laat de Qi rustig zinken. Zo verzamelt de Qi zich en dringt hij de beenderen binnen.
  • Zonder lang oefenen kan je Tai Chi niet ‘plots’ begrijpen.
  • Denk goed na over het uiteindelijke doel van Tai Chi: het leven verlengen en de jeugdigheid behouden.
  • Fundamenteel gaat het over jezelf opgeven om anderen te volgen.
  • Laat de tegenstander toe aan te vallen met grote kracht. Gebruik vierhonder gram om vijfhonderd kilo af te wenden.
  • Mijn tegenstander kent me niet. Ik ken alleen hem/haar.
Taijiquan Jing (14e eeuw)

Als je beweegt, is je hele lichaam licht en lenig.
Alle delen zijn met elkaar verbonden.
Je Qi is wakker,
je Shen in jezelf verzameld.

De houdingen wijken niet af
van de juiste structuur.
De vorm is continu in beweging
zonder te starten en zonder te stoppen.

De Jin (interne kracht) is geworteld in de voeten,
stroomt door de benen,
wordt gecontroleerd door het middel
en komt tot uitdrukking in de vingers.

De voeten, benen en middel handelen samen
als een geïntegreerd geheel,
zodat je bij het naar voor of naar achter bewegen
gebruik maakt van de meest gunstige timing en positie.

Zonder juiste timing en positie
beweegt het lichaam wanordelijk.
Het beweegt niet als een geïntegreerd geheel.
Dat wordt gecorrigeerd in de benen en het middel.

Het juiste gebruik van benen en middel
is nuttig bij het bewegen in alle richtingen:
opwaarts en neerwaarts, voorwaarts en achterwaarts,
links en rechts.

Alle beweging wordt aangestuurd door Yi (intentie) en niet door de zichtbare vorm.
Als er opwaarts is, dan is er ook neerwaarts.
Als je voorwaarts gaat, let dan ook op achterwaarts.
Als je links aanvalt, let dan ook op rechts.

Als de Yi opwaarts wil bewegen, moet hij ook een neerwaartse intentie hebben.
De kracht van trekken en duwen afwisselend gebruiken
ontwortelt de tegenstander,
zodat hij snel en zeker kan verslagen worden.

Vol en leeg moeten duidelijk onderscheiden worden.
Overal waar leegte is, moet er ook volte zijn.
Alles is zowel vol als leeg.

Het hele lichaam moet bewegen
alsof er een draad loopt door elk gewricht
zonder de minste onderbreking.

Tai Chi is als een grote rivier
die zonder onderbreking stroomt.

Peng, Lu, Ji, An, Cai, Lie, Zhou, and Kao
zijn gerelateerd aan de acht trigrammen.
Jin, Tui, Zuo Gu, Yu Ban en Zhong Ding
staan voor de vijf elementen.
Samen vormen ze de dertien houdingen.

Het verschil tussen Tai Chi en Qigong

Tai Chi en Qigong worden soms door elkaar gehaspeld, en geen wonder: beide zijn bewegingsvormen van Chinese origine, waarbij de bewegingen meestal traag worden uitgevoerd. Allebei hebben ze ontspannende, genezende en bewustzijnsverruimende effecten, en om het helemaal lastig te maken wordt Qi (Levensenergie) vaak (ten onrechte) hetzelfde uitgesproken als Chi (het Ultieme).

Het verschil tussen Tai Chi en Qigong is complex, alleen al omdat er honderden verschillende qigong-stijlen bestaan en minstens vijf grote Tai Chi-stromingen. Een zulke grote varieteit over één kam scheren zou onrecht aandoen aan de schoonheid van dit zeer gevarieerde landschap, maar toch vind je hieronder een poging om wat meer duidelijkheid te scheppen:

  1. Qigong is de moeder van Tai Chi. Tai Chi ontstond rond de 15e eeuw na Chr, en werd ontwikkeld vanuit een diepe kennis van taoistische Qigong, die een traditie heeft van meer dan 3000 jaar. Dat geldt trouwens ook voor Bagua en Xingyi, de twee andere vaak genoemde Chinese interne krijgskunsten.
  2. Tai Chi is van oorsprong een krijgskunst terwijl Qigong louter voor de gezondheid wordt beoefend. Toch wordt Tai Chi tegenwoordig vooral beoefend voor de gezondheid. De heilzame effecten van Tai Chi werden trouwens al ruimschoots wetenschappelijk vastgesteld. Omgekeerd kent Qigong tchnieken om de fysieke kracht te vergroten en weerstand op te bouwen tegen fysieke aanvallen.
  3. Qigong gebruikt meestal repetitieve bewegingen terwijl Tai Chi veelzijdiger is. Om dan te concluderen dat Tai Chi de gezondheid meer zou bevorderen omdat het een volledigere work-out biedt, zou echter wat kort door de bocht zijn. Er bestaan immers ook veelzijdige Qigong-stijlen.
  4. Tai Chi stroomt als een geheel en Qigong is meer fragmentair. Beide zijn ze erop gericht om de doorstroming van Qi doorheen het lichaam te bevorderen en in evenwicht te brengen, maar ze werken op een andere manier met energie: Qigong heeft de neiging om heel gericht te werken op bepaalde meridianen, meridiaanpunten, dantians,… terwijl Tai Chi uitgaat van de volledige integratie van energiewerk (neigong) in alle bewegingen.
  5. Tai Chi vergt meer van je geheugen dan Qigong. Door een juiste houding, balans, coördinatie, connectie creëer je zowel in Qigong als in Tai Chi de voorwaarden voor een goede qi-flow. Het onthouden van de volgorde van de verschillende Tai Chi-bewegingen is voor sommige mensen een uitdaging (maar ook een oefening), terwijl dat voor Qigong-beoefenaars minder het geval is.
  6. Qigong is nauwer verbonden met meditatie, al zijn er veel beoefenaars van Tai Chi die juist zweren bij de mogelijkheden van Tai Chi als meditatie in beweging.
  7. Sommige Qigong-praktijken zijn gericht op het helen van anderen. Tai Chi voor gezondheid wordt gebruikt voor het helen van jezelf.
  8. Om Qigong te beoefenen heb je minder ruimte nodig. Je beweegt wel, maar verplaatst je niet in de ruimte.

Het mag duidelijk zijn dat Tai Chi en Qigong onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden. Ze ondersteunen elkaar, wekken elkaar, vermeerderen elkaar, voeden elkaar.